a
b
c
d
x
y
z
AC
i
Randomize
Jak obliczyć wyznacznik macierzy 4×4
Nie ma krótkiego wzoru na wyznacznik 4×4. W pełnym zapisie ma 24 iloczyny po cztery elementy, więc nikt tak nie liczy. Są dwie praktyczne drogi.
Rozwinięcie Laplace’a wybiera wiersz lub kolumnę i zamienia zadanie na cztery wyznaczniki 3×3, każdy pomnożony przez swój element i znak z szachownicy + − + −. Każde zero w wybranym wierszu usuwa jeden wyznacznik 3×3, więc zawsze rozwijaj względem wiersza lub kolumny z największą liczbą zer.
Przekształcenia wierszy sprowadzają macierz do postaci górnotrójkątnej. Dodanie wielokrotności jednego wiersza do drugiego nie zmienia wyznacznika, zamiana dwóch wierszy zmienia jego znak, a wyznacznik macierzy trójkątnej to iloczyn elementów przekątnej. Dla macierzy 4×4 to zwykle około jednej trzeciej arytmetyki pełnego rozwinięcia.
Rozwiązany przykład przekształceniami wierszy
Weźmy macierz o wierszach (2, 1, 0, 1), (4, 3, 1, 2), (0, 2, 3, 1) i (2, 1, 1, 4).
Zerujemy pierwszą kolumnę. Wiersz 2 minus 2 razy wiersz 1 daje (0, 1, 1, 0). Wiersz 4 minus wiersz 1 daje (0, 0, 1, 3). Wiersz 3 już zaczyna się od zera.
Zerujemy drugą kolumnę. Wiersz 3 minus 2 razy nowy wiersz 2 daje (0, 0, 1, 1). Potem trzecia kolumna: wiersz 4 minus wiersz 3 daje (0, 0, 0, 2).
Macierz jest teraz górnotrójkątna z przekątną 2, 1, 1, 2. Nie zamienialiśmy wierszy, więc det(A) = 2·1·1·2 = 4.
Sprawdzenie wyniku
Obie drogi muszą dać tę samą liczbę, więc jedna jest sprawdzeniem drugiej. Kalkulator powyżej jest ustawiony na 4×4 i domyślnie rozwija względem wiersza lub kolumny, pokazując każdy minor 3×3. Przełącz metodę na postać trójkątną, by zobaczyć przekształcenia wierszy, albo na algorytm Bareissa — eliminację bez ułamków, która macierze całkowitoliczbowe trzyma w liczbach całkowitych.